Pokazywanie postów oznaczonych etykietą sycenie. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą sycenie. Pokaż wszystkie posty

niedziela, 26 czerwca 2011

Pierwszy miód

W oczekiwaniu na tegoroczne efekty prac pomorskich pszczół, słów kilka o miodzie, który udało mi się wytworzyć z zeszłorocznych zasobów. Brzeczkę sporządziłem jak Odyn przykazał we wrześniu ubiegłego roku. Umyśliłem sobie, że będzie to trójniak korzenny. Wszystkie składniki zastosowałem jak trzeba. W czasie swojego sycenia miód był napowietrzony, a jakże. W kwietniu został zlany do butelek i nadal sobie dojrzewa. W trakcie sycenia nie ustrzegłem się kilku błędów. Przede wszystkim, nie zauważyłem, że z rurki winiarskiej odparowała woda i pewnie zbyt dużo powietrza „pomagało” w procesie sycenia. Próbując miód w trakcie zlewania, wydaje mi się, że dodałem zbyt dużo kwasku cytrynowego. Na przyszłość bardziej będę się trzymał zasady – mniej znaczy lepiej. Co do walorów smakowych, to muszę przyznać, że efekty były nadspodziewanie obiecujące. Miód wyszedł lekko wytrawny, dość mocny o wyrazistym smaku. Jak widać na zdjęciu na razie uzyskał kolor słomkowy, ale z biegiem czasu będzie ciemniał. Nie wiem czy będzie mi dane to zobaczyć, bo z 10 litrów miodu zostało już niewiele, ale jedną butelkę podarowałem Jagodzie z przykazaniem otwarcia jej za 18 lat.

Pierwszy kieliszek z "pierwszego tłoczenia"

środa, 6 kwietnia 2011

Przepis na miód korzenny

Już niebawem wiosna zagości na dobre, a pszczoły wezmą się ochoczo do pracy. Tylko patrzeć jak nadejdzie wrzesień i znów nastawić trzeba będzie trujniaczek, żeby było czy serce radować w przyszłym roku. Zanim zeszłoroczne starania przyjdzie skosztować, pomyślmy i w porę zaopatrzmy się w niezbędne akcesoria i przyprawy, by kolejny miód był jeszcze lepszy. Proponuję przepis na miód korzenny.
Oto składniki na 10 litrów:
2 kg miodu
7.5 l wody
4 g chmielu
1.5 g imbiru
1 g cynamonu
4 goździki
2 ziarna pieprzu
25 g kwasku cytrynowego
5 g pożywki
drożdże miodowe
Miód rozpuszczamy w 3 l ciepłej wody, gotujemy na wolnym ogniu. Zbieramy tworzącą się piankę. Odlewamy ok. 1 l brzeczki, dodajemy przyprawy korzenne (umieszczamy je w lnianym woreczku, wkładamy do naczynia z brzeczką) i gotujemy przez pól godziny. Następnie wyjmujemy woreczek z przyprawami. Obie części brzeczki łączymy ze sobą i odstawiamy do wystudzenia. Do przestudzonej brzeczki dodajemy pożywkę i kwasek cytrynowy. Całość przelewamy do szklanego balonu i szczepimy drożdżami miodowymi.
Po zakończeniu burzliwej fermentacji (czyli po jakichś 3-4 miesiącach) zlewamy całość do dębowej beczki z kranikiem i czekamy ok. półtora roku.
Życzę powodzenia!

niedziela, 16 stycznia 2011

Sycić czy nie sycić?

Miód pitny możemy wykonać jako sycony lub nie sycony (zwany też przaśnym).
Sycony, to taki miód, do którego przygotowaną brzeczkę (mieszaninę wody z miodem) zagotujemy. Natomiast miód nie sycony (zwany też przaśnym) sporządza się rozpuszczając miód w zimnej lub tylko lekko podgrzanej wodzie (do 40 stopni C).

Sycić, czy nie sycić? Ot, pytanie iście szekspirowskie w samej rzeczy.

W czasie sycenia (gotowania) tracimy dużo lotnych substancji aromatycznych oraz niszczymy większość witamin i wartościowych związków zawartych w miodzie, ale za to pozbywamy się z niego białka oraz pasożytów i drobnoustrojów tam występujących co z kolei ułatwia klarowanie się miodu i zapobiega przykrym niespodziankom w czasie fermentacji i dojrzewania. Warzenie brzeczki powoduje zmianę koloru miodu na ciemniejszy, tym bardziej im dłużej gotujemy oraz wpływa pozytywnie na smak, który szybciej się harmonizuje.

Do przygotowania miodów nie syconych poleca się miód o intensywnym aromacie i smaku, którego szkoda byłoby utracić w czasie sycenia. Nie poddając go procesowi gotowania zachowujemy wszystkie zawarte w nim witaminy, białko i lotne substancje aromatyczne. Smak miodu pitnego nie syconego jest bardziej wytrawny.

Na pierwszy rzut oka wydaje się, że miód nie sycony jest zdrowszy, zachowuje więcej wartościowych substancji. Jest za to trudniejszy do uzyskania  w odpowiedniej jakości. Nieprzewidziane zdarzenia mogące się przytrafić podczas fermentacji mogą zniweczyć cały trud włożony w przygotowanie i długie oczekiwanie na efekt końcowy.
Miód sycony, z pozoru łatwiejszy do przygotowania, pozbawiony jest za to tych wszystkich wartości smakowych i aromatycznych, które czynią „przaśniaka” wyjątkowym.
Zatem, sycić, czy nie sycić? Odpowiedzcie sami, wedle upodobań i uznania.

czwartek, 13 stycznia 2011

Jak sporządzić miód pitny?

Ten trunek o wielowiekowej tradycji można z powodzeniem zrobić domowym sposobem. Oprócz miodu i wody potrzebne będą drożdże miodowe (np. takie jak na zdjęciu poniżej) lub drożdże winne używane do wyrobu mocnych win typu malaga, madera, tokaj czy portwein, ale z braku takich dopuszczalne jest użycie drożdży winnych uniwersalnych, dostępnych w handlu.
Dodatkowo niezbędne będą jeszcze: kwasek cytrynowy i pożywka dla drożdży (fosforan amonu). Kupuje się ją wraz z drożdżami.
Przedstawiony poniżej przepis podaje sposób przygotowania miodu syconego – powstałego z fermentacji gotowanego miodu z wodą.
Domowy wyrób miodu pitnego przebiega w czterech etapach. Najpierw musimy przygotować matkę drożdżową, następnie tzw. brzeczkę, czyli roztwór miodu i wody, który po przegotowaniu poddaje się fermentacji, a następnie dojrzewaniu.

ETAP I:

Szklankę przegotowanej, ostudzonej wody wlewamy do półtoralitrowej butelki i wsypujemy paczkę drożdży miodowych (lub winnych). Zatykamy korkiem z waty i odstawiamy w ciepłym miejscu do następnego dnia. Wtedy dodajemy łyżeczkę cukru i znów odstawiamy. Po 3-4 dniach pojawi się piana świadcząca o początku fermentacji. Zawartość butelki przelewamy do większej, dolewamy pół litra przegotowanego i ostudzonego roztworu miodu (proporcje zależne od tego, jaki typ miodu chcemy uzyskać). Obfita piana, która powinna się pojawić następnego dnia, świadczy o prawidłowej fermentacji. Otrzymaną matką możemy zaszczepić nawet 25 l brzeczki.

ETAP II:
Miód pszczeli ważymy i rozpuszczamy w letniej wodzie w proporcjach zależnych od typu miodu pitnego, jaki chcemy uzyskać. Poniżej podaję proporcje na 10 l brzeczki miodowej.

czwórniak: 2,5 l miodu+ 7,5 l wody + 4,5 g pożywki dla drożdży + 20 g kwasku cytrynowego

trójniak: 3,3 l  miodu + 6,7 l wody + 4,0 g pożywki dla drożdży + 25 g ; kwasku cytrynowego

dwójniak..: 5,0 l miodu + 5,0 l wody + 3,5 g pożywki dla drożdży + 30 g kwasku cytrynowego

półtorak...: 6,6 l miodu + 3,4 l wody + 3,0 g pożywki dla drożdży + 35 g kwasku cytrynowego

Miód płynny mierzymy w litrach, miód skrystalizowany – w kilogramach (1 litr miodu to 1,4 kg). Otrzymany roztwór gotujemy w dużym garnku, uważając, by nie wykipiał. Po pół godzinie należy uzupełnić odparowana wodę. Pianę, która pojawi się na brzeczce, zbieramy łyżką cedzakową. Brzeczkę po przegotowaniu należy ostudzić pod przykryciem.

ETAP III:
Ostudzoną brzeczkę wlewamy do gąsiorka, dodajemy pożywkę dla drożdży (w ilościach podanych przy opisie pierwszego etapu) i trochę kwasku cytrynowego z woda i matkę drożdżową. Objętość matki drożdżowej wchodzi w skład objętości wody podanej w przepisie.  Gąsior zamykamy korkiem z rurką fermentacyjną i odstawiamy w miejsce, gdzie możemy utrzymać temperaturę mniej więcej 18 stopni Celsjusza.

ETAP IV:
Burzliwa fermentacja utrzymuje się przez około dwa tygodni. Następnie piana zanika i następuje fermentacja cicha (5-6 tygodni). Po tym czasie za pomocą wężyka ściągamy płyn do innego, czystego gąsiorka i ponownie zakładamy korek z rurką fermentacyjną. Przechowujemy w chłodnym miejscu (10-15 stopni Celsjusza) przez kilka do kilkunastu miesięcy (w zależności od typu miodu pitnego).

czwórniak - 1 rok
trójniak - 2 lata
dwójniak - 5 lat
półtorak - 10 lat

Ściąganie płynu znad osadu można powtórzyć, wtedy napój będzie klarowniejszy.

Gotowy miód pitny, jeśli po dwóch dniach w temperaturze pokojowej nie mętnieje, można butelkować. Dla lepszego przechowywania butelek stosuje się też pasteryzację, ale znawcy uważają, że niepasteryzowany miód pitny im jest starszy, tym smaczniejszy.

niedziela, 9 stycznia 2011

Sycenia miodu recepta

Sycenia miodu recepta Pana Zagłoby,
wierszowana, aby i niepiśmienna czeladź łacniej ją zapamiętać mogła.


Najsłynnijszy odtwórca roli Jana Onufrego Zagłoby - Mieczysław Pawlikowski w filmie "Pan Wołodyjowski" Jerzego Hoffmana (1969 r.)

Aby sycenia miodu sztuka nie zginęła, posłuchajże Zagłoby i weź się do dzieła.
Jest zacny kapucyński miód, jest bernardyński,
których recept sekretnych strzegą ojcaszkowie, jako źrenicy oka.
(...)
Jest miód szlachecki, dębniak. Trójniaczek, czwórniaczek.
To pospólstwo miodowe niech spija szaraczek.
Nie powiem, niezły bywa miód ruski, litewski,
ale godny Zagłoby tylko miód królewski:
najzacniejszy półtorak!
Miodowej patoki półtora części weź,
część jedną zaś źródlanej wody albo czystej studziennej,
Bo najczystszej wody używaj, warząc piwa albo sycąc miody!
(...)
Najsampierw zmieszaj wodę z miodem podgrzewając,
potem zaś, jak już kipi, dobrze uważając.

Że miód zazwyczaj kipiąc pieni się i burzy,
to weź do gotowania brzeczki garniec duży,
najlepiej pobielany, i niechaj pomieści
dwa razy tyle cieczy, co gotujesz brzeczki.
Pianę, to jest barwicę, zbierz łyżką drewnianą,
lepiej, jak masz takową, złotą, dziurkowaną.
Gotuj miód dwie kwatery. Gdy szumieć przestanie,
Dodaj soku z cytryny z wodą gotowaną,
by dopełnić co z parą ujść z brzeczki zdążyło.
Tak zgotowaną brzeczkę przelej do balona,
gdzie przez zatyczkę z korka rurka przewleczona,
szklana, sztucznie wygięta. Z czasem, z gulgotaniem,
będzie się brzeczka burzyć. Skończy się fermentacyja,
lej miód do dębowej beczki z fuzlem po węgrzynie.
Dobrze zaszpuntuj, niechaj ci nie zginie
choćby i jedna kropla wybornego trunku,
który cię będzie pocieszał w frasunku,
a w uciesze podejmiesz nim znaczniejszych gości.
Lecz odczekaj lat dziesięć, by nabrał zacności.

wtorek, 4 stycznia 2011

Zacznijmy systematyzować

„ Miód pitny jest to napój alkoholowy, o charakterze zbliżonym do wina, uzyskany w drodze fermentacji alkoholowej rozcieńczonego woda miodu pszczelego, czyli tzw. brzeczki miodowej. Brzeczka miodowa powinna zawierać tylko miód i wodę. Może być również zaprawiana dodatkowo chmielem, korzeniami, ziołami lub sokami owocowymi dając miody najróżniejszych gatunków i typów.”
- tak określił miody pitne wielki ich znawca i propagator profesor Jan Cieślak.

W zależności od sposobu przygotowania brzeczki miodowej, miody dzielimy na:
NIESYCONE - miód mieszany jest z wodą i fermentowany bez dodatkowych zabiegów takich jak choćby gotowanie.
SYCONE - miód mieszany jest z wodą, a otrzymana brzeczka jest gotowana. Jest to zabieg częściej stosowany, ze względu na to, że proces gotowania niszczy różne szkodliwe drobnoustroje mogące przeszkadzać w fermentacji.

Miody z wytwórni APIS z Lublina


W zależności od proporcji miodu i wody, miody dzielą się na półtoraki (jedna część miodu na pół części wody), dwójniaki (1:1), trójniaki (1:2) etc. Najdłużej fermentują półtoraki i dwójniaki – dlatego są tak cenne. Miody lżejsze (czwórniak czy piątak) po 7-8 miesiącach nadają się do picia.

Do produkcji 10 l miodu pitnego stosuje się następujące proporcje:

czwórniak:
2,5 l miodu + 7,5 l wody (dojrzewa niecały rok)

trójniak: 3,3 l miodu + 6,7 l wody (dojrzewa około dwóch lat)

dwójniak: 5,0 l miodu + 5,0 l wody (dojrzewa pięć lat)

półtorak: 6,6 l miodu + 3,4 l wody (dojrzewa dziesięć lat)

… oczywiście nie tylko sama woda i miód są potrzebna do wytworzenia miodu pitnego, ale o szczegółach innym razem.